Diklat Pemeliharaan dan Perawatan Rusunawa 
                                                                                                     MODUL 8 
                                                           
                    KESELAMATAN DAN KESEHATAN KERJA - LINGKUNGAN 
                                                                                                                  
                                                                                                                  
                        Keselamatan dan Kesehatan Kerja - Lingkungan                                        i 
                       
                     
                                                                                            DAFTAR ISI 
                      DAFTAR ISI .............................................................................................................. i 
                      DAFTAR GAMBAR ................................................................................................. iii 
                      PETUNJUK PENGGUNAAN MODUL .......................................................................iv 
                            A. Deskripsi ...................................................................................................iv 
                            B.  Persyaratan............................................................................................... v 
                            C.  Metode ..................................................................................................... v 
                            D. Alat Bantu/Media .....................................................................................vi 
                      BAB 1 PENDAHULUAN ........................................................................................... 1 
                            A. Latar belakang .......................................................................................... 2 
                            B.  Deskripsi Singkat....................................................................................... 2 
                            C.  Tujuan Pembelajaran ............................................................................... 3 
                            D. Materi Pokok dan Sub Materi Pokok ........................................................ 3 
                            E.  Estimasi Waktu ......................................................................................... 4 
                      BAB 2 IDENTIFIKASI BAHAYA DAN  RISIKO KECELAKAAAN KERJA  SERTA MASALAH 
                               LINGKUNGAN............................................................................................ 5 
                            A. Indikator Keberhasilan ............................................................................. 6 
                            B.  Identifikasi Potensi Bahaya dan Risiko Kecelakaan Kerja ......................... 6 
                            C.  Potensi Bahaya dan Kecelakaan Kerja Pada Pekerjaan Pemeliharaan dan 
                               Perawatan Bangunan Gedung Rusunawa ................................................ 7 
                            D. Jenis  Potensi  Kecelakaan  Kerja  Terkait dengan Tugas Pemeliharaan dan 
                               Perawatan Bangunan Gedung Rusunawa ................................................ 7 
                            E.  Penginterpretasian Potensi Bahaya Dan Risiko Kecelakaan Kerja ........... 8 
                            F.  Identifikasi Masalah Lingkungan ............................................................ 13 
                            G. Latihan .................................................................................................... 15 
                            H. Rangkuman ............................................................................................. 16 
                                                           
                        Keselamatan dan Kesehatan Kerja - Lingkungan                                        i 
                       
                                    BAB 3  ANTISIPASI BAHAYA DAN RISIKO KECELAKAAN KERJA SERTA DAMPAK 
                                                     LINGKUNGAN ......................................................................................... 17 
                                               A. Indikator Keberhasilan ........................................................................... 18 
                                               B.  Pembuatan  Rencana/Langkah  Mengantisipasi  Adanya  Potensi  Bahaya 
                                                     Dan Kecelakaan Kerja ............................................................................. 18 
                                               C.  Penyusunan Kebutuhan Peralatan/Perlengkapan K3 ............................ 19 
                                               D. Prosedur  Penanggulangan  Kecelakaan  Kerja,  Kebakaran  dan  Bahaya 
                                                     Lainnya ................................................................................................... 27 
                                               E.  Rencana Penerapan K3 dan Pengendalian Bahaya ................................ 30 
                                               F.  Analisis Bahaya Risiko Kecelakaan Kerja Dan Pencemaran Lingkungan 32 
                                               G. Identifikasi Medan Kerja yang Berisiko Kecelakaan Kerja ...................... 34 
                                               H. Analisis Dampak Potensi Kecelakaan Kerja ............................................ 36 
                                               I.  Analisis Dampak Potensi Pencemaran Lingkungan ................................ 39 
                                               J.  Standar Lingkungan dan Penerapan Sistem Lingkungan ....................... 40 
                                               K.  Latihan .................................................................................................... 41 
                                               L.  Rangkuman ............................................................................................ 42 
                                    BAB  4  PENGENDALIAN  BAHAYA  DAN  RISIKO  KECELAKAAN  KERJA  SERTA 
                                                     PENCEMARAN LINGKUNGAN ................................................................. 43 
                                               A. Indikator Kerberhasilan .......................................................................... 44 
                                               B.  Pengendalian Bahaya dan Risiko Kecelakaan Kerja ............................... 44 
                                               C.  Laporan Kecelakaan Kerja ...................................................................... 52 
                                               D. Sosialisasi K3-L ........................................................................................ 62 
                                               E.  Pengendalian Pencemaran Lingkungan ................................................. 67 
                                               F.  Latihan .................................................................................................... 77 
                                               G. Rangkuman ............................................................................................ 78 
                                    BAB 5 PENUTUP .................................................................................................. 79 
                                               A. Simpulan ................................................................................................. 80 
                                               B.  Tindak Lanjut .......................................................................................... 80 
                                    DAFTAR PUSTAKA ............................................................................................... 81 
                                    GLOSARI .............................................................................................................. 82 
                                               ii                                                                                 Keselamatan dan Kesehatan Kerja - Lingkungan